آنگه گفت : * ( يَوْمَ تَرَى الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِناتِ ) * ، ياد كن اى محمّد آن روزى كه تو بينى مردان مؤمن را و زنان مؤمنات را كه نور ايشان مىرود و سعى مىكند و مىشتابد در پيش ايشان و بر دست راستشان ، گفتند : جملهء جهات خواست ، الَّا آن است كه اكتفا كردند به ذكر بعضى از كل ، بعضى ديگر گفتند : تخصيص جهت از پيش براى آن كرد كه نور از رويهاى ايشان مىتابد براى وضو و نماز و سجده كه كرده باشند ، لقوله - عليه السّلام : امّتى الغرّ المحجّلون يوم القيمة من آثار الوضوء ، گفت : امّت من أغرّ محجّل باشند روز قيامت از آثار وضو و نماز ، و امّا ( 1 ) دست راست در خبر است كه : بندهء مؤمن كه او تسبيح كرده باشد به انگشتان شمرده ( 2 ) و نگاه داشته از سر هر ( 3 ) انگشتى از انگشتان او به مانند مشعله‌اى نور مىدرخشد ( 4 ) . عبد اللَّه مسعود گفت : نورشان به قدر عملشان باشد ، مرد بود كه نور او چند درخت خرما باشد . و بود كه چند قامت مردى بود ، و آن كس را كه از آن كمتر نبود به مقدار انگشتى باشد ، گاه [ بتابد كه ] ( 5 ) ببينند و گاه نبينند . قتاده گفت مرا روايت كردند از رسول - صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم - كه او گفت : روز قيامت مرد باشد كه نور او چندان باشد كه از مدينه تا عدن و صنعاء ( 6 ) يمن تابد ، و كم از آن تا چندانى بود كه جاى قدم خود بيند و بس ، و مؤمن بود كه او را چندانى نور بود كه آتش دوزخ را بنشاند و تاب ببرد تا آن جا كه بر صراط مىگذرد ، از دوزخ آواز مىآيد [ كه ] ( 7 ) : جز يا مؤمن فانّ نورك اطفأ لهبي ، بگذر اى مؤمن كه نور تو نار ما را بكشت . بشريكم اليوم جنّات تجري من تحتها الانهار ،

--> ( 1 ) . اساس : را با ، با توجّه به آد ، گا تصحيح شد . ( 2 ) . آد ، گا : به انگشت شمرده باشد . ( 3 ) . آد ، گا : فرداى قيامت از هر . ( 4 ) . آد ، گا : شعلهء نورى همى فروزد ، كا : همى درفشد . ( 7 - 5 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد . ( 6 ) . اساس : صنعان ، با توجّه به آد ، كا ، گا : تصحيح شد .